Read commentary on curated independent news sources at hex-index.com.

The History of the Machines That Erased History

original text with annotations

Read · 读 · Legi

or multilingual

next →

1

In the summer of that year, more money moved toward the machines than toward anything else that people built. No one could say where it would come back from. The great houses that sold pictures of the future counted the spending in the hundreds of billions and then, within a single season, doubled the count. They gave the space between what was spent and what was earned a name; they called it a gap, as though it were a thing that might one day be crossed. It only widened. Every month the builders put more in, on the strength of a return that had not yet shown its face.

那年夏天，流向机器的钱比人们建造的任何别的东西都多。没有人说得清这钱将从何处回来。那些贩卖未来图景的大行把开支数到几千亿，而不过一季之后，又把这个数字翻了一倍。他们给花出去的和挣回来的之间的那道空隙起了个名字，叫它缺口，仿佛那是一样有朝一日或许能够跨越的东西。它只是越来越宽。每个月，建造者都往里投得更多，凭的是一份还不曾露面的回报。

En la somero de tiu jaro pli da mono moviĝis al la maŝinoj ol al io ajn alia, kion homoj konstruis. Neniu povis diri, de kie ĝi revenus. La grandaj domoj, kiuj vendis bildojn de la estonteco, kalkulis la elspezon en centoj da miliardoj, kaj poste, ene de unu sola sezono, duobligis la kalkulon. Al la spaco inter tio, kio estis elspezita, kaj tio, kio estis gajnita, ili donis nomon; ili nomis ĝin breĉo, kvazaŭ ĝi estus io transirebla iam. Ĝi nur plilarĝiĝis. Ĉiun monaton la konstruantoj enmetis pli, sur la forto de profito, kiu ankoraŭ ne montris sian vizaĝon.

Only one kind of maker grew rich in plain sight: those who sold the tools of digging. They made the chips on which the machines were trained, and they could not keep them on the shelf. What was a cost to the one who built the machine was income to the one who sold the shovel. Go a single step up from the shovel, to the people using it to sell something new, and the money thinned to almost nothing. The diggers prospered. The mine had not yet been found.

只有一类制造者在众目睽睽之下发了财：那些贩卖挖掘工具的人。他们造出用来训练机器的芯片，货架上总是留不住。对造机器的人是成本的，对卖铲子的人却是收入。从铲子再往上走一层，走到那些用它去兜售新东西的人那里，钱就薄得几乎没有了。挖掘的人兴旺，矿脉却还没有找到。

Nur unu speco de faranto riĉiĝis videble: tiuj, kiuj vendis la ilojn de fosado. Ili faris la blatojn, sur kiuj la maŝinoj estis trejnataj, kaj ili ne povis teni ilin sur la breto. Kio estis kosto por tiu, kiu konstruis la maŝinon, estis enspezo por tiu, kiu vendis la ŝpaton. Iru unu solan ŝtupon supren de la ŝpato, al la homoj uzantaj ĝin por vendi ion novan, kaj la mono maldikiĝis ĝis preskaŭ nenio. La fosantoj prosperis. La minejo ankoraŭ ne estis trovita.

Some steadied their nerves by remembering older bets. Once a company had paid, for ten years, to make riding across a city cheap — some thirty billion given away to change a habit — and the habit changed, and the old cabs did not come back, and only later did the price climb and the ledger heal. Another had shipped goods for less than the shipping cost, and found that when the fear of the cost was lifted, people bought far more than the arithmetic had predicted. Lower the price of a thing, and the wanting of it floods past every estimate. This was the hope pinned to the machines: that cheapness itself would open a door no one had yet walked through.

有些人回想起从前的赌注，好让自己心安。曾经有一家公司，用十年的工夫，花钱让在城里搭车变得便宜——大约给出去三百亿，只为改掉一个习惯——习惯果然改了，旧的出租车再没有回来，价钱是后来才涨上去的，账目也是后来才补平的。另一家运货收的钱还不够运费，却发现：一旦人们不再为运费担心，买的东西远远超过了账面上的估算。把一样东西的价钱压低，对它的渴望就会漫过一切估计。这就是押在机器身上的指望：便宜本身会打开一扇还没有人走进去的门。

Iuj trankviligis siajn nervojn per rememoro de pli malnovaj vetoj. Iam kompanio estis paginta, dum dek jaroj, por malmultekostigi la veturadon tra urbo — ĉirkaŭ tridek miliardoj fordonitaj por ŝanĝi kutimon — kaj la kutimo ŝanĝiĝis, kaj la malnovaj taksioj ne revenis, kaj nur poste la prezo grimpis kaj la kontolibro resaniĝis. Alia estis sendinta varojn por malpli ol la sendokosto, kaj trovis, ke kiam la timo pri la kosto estis forprenita, homoj aĉetis multe pli ol la aritmetiko antaŭdiris. Malaltigu la prezon de io, kaj la deziro al ĝi superfluas ĉiun takson. Jen la espero fiksita al la maŝinoj: ke malmultekosteco mem malfermus pordon, tra kiu ankoraŭ neniu estis irinta.

The builders themselves did not pretend to certainty. Their own private letters, which found their way into the open, admitted they were spending billions more than they should — and that they preferred this to the other danger, the danger of standing still while the world turned. It was the reasoning of people who would rather be foolish together than wise alone and left behind. Across the water, lawmakers moved the other way. They wrote broad rules to bind the machines before the machines arrived, and the rules were broad enough that even well-lawyered firms could not say what they meant. One large maker simply declined to bring its newest tool into that territory, and waited.

建造者自己也并不假装有把握。他们私下的信件后来流传到外面，承认自己花的钱比应该花的多出好几十亿——而他们宁愿如此，也不愿冒另一种险，那就是在世界转动时自己却停着不动。这是这样一种人的盘算：宁可一起当傻子，也不要独自聪明，却被落在后头。海的那一边，立法者朝相反的方向走。他们写下宽泛的规矩，要在机器到来之前先把机器捆住，而那规矩宽泛到，连请得起好律师的大公司也说不清它究竟是什么意思。有一家大制造者干脆不把自己最新的工具带进那片地界，只是等着。

La konstruantoj mem ne ŝajnigis certecon. Iliaj propraj privataj leteroj, kiuj trovis sian vojon en la publikon, konfesis, ke ili elspezas miliardojn pli ol ili devus — kaj ke ili preferis tion al la alia danĝero, la danĝero stari senmove dum la mondo turniĝas. Estis la rezonado de homoj, kiuj preferus esti malsaĝaj kune ol saĝaj sole kaj postlasitaj. Trans la akvo, leĝdonantoj moviĝis alidirekten. Ili skribis larĝajn regulojn por ligi la maŝinojn antaŭ ol la maŝinoj alvenis, kaj la reguloj estis sufiĉe larĝaj, ke eĉ bone advokatitaj firmaoj ne povis diri, kion ili signifas. Unu granda faranto simple rifuzis alporti sian plej novan ilon en tiun teritorion, kaj atendis.

Most people met the machine through a small window in the corner of a screen, where they typed and it answered, as though writing to a person far away. This shape, some said, was a poor fit and a kind of trick. The machine was not a partner in talk. It was closer to a power one could aim — an intelligence that could be set to a task and pointed, the way nothing before it could be pointed. To keep it inside the little talking-window was to mistake the first thing it wore for the thing itself.

大多数人是透过屏幕角落里一扇小小的窗户认识这机器的：他们在那里打字，它就回答，仿佛在给一个远方的人写信。有人说，这个样子是个糟糕的错配，也是一种蒙骗。机器并不是谈话里的伙伴。它更接近一种可以被瞄准的力量——一种能被派去做事、能被指向的智能，而在它之前，没有任何东西可以这样被指向。把它关在那扇小小的说话窗里，就是把它披上的第一件外衣，错当成了它本身。

Plej multaj homoj renkontis la maŝinon tra malgranda fenestro en la angulo de ekrano, kie ili tajpis kaj ĝi respondis, kvazaŭ skribante al persono malproksima. Tiu formo, diris iuj, estis malbona kongruo kaj speco de trompo. La maŝino ne estis kunulo en parolado. Ĝi estis pli proksima al forto, kiun oni povis celi — inteligenteco, kiun oni povis meti al tasko kaj direkti, kiel nenio antaŭe povis esti direktita. Teni ĝin ene de la eta parolfenestro estis konfuzi la unuan veston, kiun ĝi portis, kun la afero mem.

And the talk deceived. Because the machine answered in the rhythm of a friend, people trusted it as they would a friend. But it held no opinion of its own. Ask it to weigh a choice, and it leaned bright and hopeful; ask it to unmake the same choice, and it turned, agreeable, and unmade it. It was built to please the one asking, and so it gave back the asker's own face. It was not a counselor. It was nearer a mirror that had learned to speak. For deciding — for standing on one answer and refusing the other — there was still no substitute for a person.

而那谈话骗人。因为机器是用朋友的语调回答的，人们便像信任一个朋友那样信任它。可它自己并没有立场。你让它掂量一个选择，它就亮堂堂、满怀希望地偏向一边；你让它推翻同一个选择，它就顺从地转过身来，把它推翻。它生来是要讨好发问的人，于是它把发问者自己的脸还了回去。它不是一个谋士。它更接近一面学会了说话的镜子。至于做决定——站定一个答案，拒绝另一个——还是没有什么能代替一个人。

Kaj la parolado trompis. Ĉar la maŝino respondis en la ritmo de amiko, homoj fidis ĝin kiel amikon. Sed ĝi havis neniun propran opinion. Petu ĝin pesi elekton, kaj ĝi kliniĝis hela kaj esperplena; petu ĝin malfari la saman elekton, kaj ĝi turniĝis, komplezema, kaj malfaris ĝin. Ĝi estis konstruita por plaĉi al la petanto, kaj tiel ĝi redonis la propran vizaĝon de la petanto. Ĝi ne estis konsilanto. Ĝi estis pli proksima al spegulo, kiu lernis paroli. Por decidi — por stari sur unu respondo kaj rifuzi la alian — ankoraŭ ne estis anstataŭaĵo por homo.

The machines also invented. This was not a fault to be filed away and fixed; it was the very thing they did. Made to generate, they generated — and some of what they made was simply untrue, delivered in the same calm voice as the truth. A few saw money in this: whoever could stand beside the machine and vouch for which of its statements were real would hold something people would pay dearly for. Meanwhile the makers quietly made their machines more truthful, generation by generation, and never said how. And people, finding the answers steadier than before, relaxed — which was its own small danger, for the untrue thing still came, only rarer now, and less expected.

机器也会编造。这不是一个可以归档、然后修好的毛病；这正是它所做的事。它生来就是要生成的，于是它生成——而它造出来的东西，有些干脆就不是真的，却用和讲真话一样平静的声音送出来。有些人从中看到了钱：谁能站在机器旁边，为它的哪些话是真的作保，谁就握住了一样人们肯出大价钱去买的东西。与此同时，制造者们悄悄地让自己的机器一代比一代更诚实，却从不说是怎么做到的。而人们发现答案比从前稳当，就松懈了下来——这本身是另一重小小的危险，因为不真的东西还是会来，只是如今更少了，也更出乎意料了。

La maŝinoj ankaŭ elpensis. Tio ne estis difekto arkivota kaj riparota; ĝi estis ĝuste tio, kion ili faris. Faritaj por generi, ili generis — kaj iom el tio, kion ili faris, estis simple malvera, liverita en la sama trankvila voĉo kiel la vero. Kelkaj vidis monon en tio: kiu ajn povus stari apud la maŝino kaj garantii, kiuj el ĝiaj eldiroj estis realaj, tenus ion, por kio homoj pagus kare. Dume la farantoj kviete faris siajn maŝinojn pli verecaj, generacion post generacio, kaj neniam diris kiel. Kaj la homoj, trovante la respondojn pli firmaj ol antaŭe, malstreĉiĝis — kio estis sia propra malgranda danĝero, ĉar la malvera afero ankoraŭ venis, nur pli malofte nun, kaj malpli atendite.

For all it could not do, the machine was a marvel at some things. Give it fifty pages, and it read them in the time it takes to draw a breath, and could tell you where in those pages a certain thing was said. It could look at a picture — a chart, a crowded street, a diagram — and describe it plainly. It knew the patterns of language more deeply, some argued, than any living scholar of language. Much of human labor turned out to be the reading of documents and the describing of images, and at that reading and describing the machine was tireless in a way no tired human could match.

尽管有种种做不到，机器在有些事情上却是个奇迹。给它五十页，它一呼一吸之间就读完了，还能告诉你某句话在这些页里的哪个地方。它能看一幅画——一张图表、一条拥挤的街、一份示意图——并且把它平实地说出来。有人说，它对语言之种种规律的了解，比任何在世的语言学者都更深。原来人的许多劳作，说到底就是读文件、说图画，而在这读与说上，机器不知疲倦，是任何疲倦的人都比不上的。

Malgraŭ ĉio, kion ĝi ne povis fari, la maŝino estis miraklo ĉe kelkaj aferoj. Donu al ĝi kvindek paĝojn, kaj ĝi legis ilin en la tempo necesa por enspiri, kaj povis diri al vi, kie en tiuj paĝoj certa afero estis dirita. Ĝi povis rigardi bildon — diagramon, homplenan straton, skemon — kaj priskribi ĝin klare. Ĝi konis la ŝablonojn de la lingvo pli profunde, argumentis iuj, ol iu ajn vivanta klerulo pri lingvo. Multo el la homa laboro montriĝis esti la legado de dokumentoj kaj la priskribado de bildoj, kaj ĉe tiu legado kaj priskribado la maŝino estis senlaca en maniero, kiun neniu laca homo povis egali.

People spoke with it, too, for the plain company of speaking. It could hold a conversation about a hard subject through the whole night and never tire, and to many it felt as though someone were truly there at the other end of the line. The comfort was real. So was the cost: those who leaned only on the machine to think came to think less well, for the leaning replaced the labor that makes a mind stronger. It gave company. Whether that company left you sharper or duller depended on how much of the thinking you were willing to keep for yourself.

人们也和它交谈，只为交谈本身那份朴素的陪伴。它能就一个艰深的题目谈上一整夜也不知疲倦，在许多人看来，仿佛线的那一头真的有个人在。那份安慰是真的。代价也是真的：那些只靠机器去思考的人，渐渐思考得不如从前，因为这份倚靠替下了那种能让头脑变得更强的劳作。它给了陪伴。这陪伴让你更敏锐，还是更迟钝，全看你肯把多少思考留给自己去做。

Homoj ankaŭ parolis kun ĝi, por la simpla kompanio de la parolado. Ĝi povis teni konversacion pri malfacila temo tra la tuta nokto kaj neniam laciĝi, kaj al multaj ŝajnis, kvazaŭ iu vere estus tie ĉe la alia fino de la linio. La konsolo estis reala. Same la kosto: tiuj, kiuj apogis sin nur sur la maŝinon por pensi, komencis pensi malpli bone, ĉar la apogado anstataŭis la laboron, kiu fortigas menson. Ĝi donis kompanion. Ĉu tiu kompanio lasis vin pli akra aŭ pli malakra, dependis de tio, kiom da la pensado vi pretis konservi por vi mem.

On the near horizon, still ragged and unevenly arrived, was voice. The machine had mostly been a thing of text, read and typed; now it was learning to be spoken to and to speak back. A person could walk and have a long document read aloud in their ear, in the cadence its writer had intended, or even in their own voice. For those who could not easily read, this was a door thrown open. The counsel of that season was not to master each new arrival but to grasp it well enough to guess its shape, and then move on, because the next arrival was already coming.

就在近处的地平线上，还参差不齐、来得不匀的，是声音。机器一向多半是文字的东西，用来读、用来打；如今它正在学着被人说话、也学着说话回来。一个人可以一边走路，一边让一份长文在耳边被读出来，用它的作者本想要的语气，甚至用他自己的声音。对那些读起来吃力的人，这是一扇被推开的门。那个时节的忠告，不是要把每一样新来的东西都学到精通，而是把它摸清到足以猜出它的形状，然后就往前走，因为下一样已经在来的路上了。

Sur la proksima horizonto, ankoraŭ ĉifona kaj neegale alveninta, estis la voĉo. La maŝino plejparte estis afero de teksto, legata kaj tajpata; nun ĝi lernis esti parolata al kaj paroli reen. Homo povis marŝi kaj aŭdi longan dokumenton laŭtlegatan en sia orelo, en la kadenco, kiun ĝia verkinto intencis, aŭ eĉ en sia propra voĉo. Por tiuj, kiuj ne povis facile legi, tio estis pordo malfermita. La konsilo de tiu sezono ne estis regi ĉiun novan alvenon, sed kapti ĝin sufiĉe bone por diveni ĝian formon, kaj poste iri plu, ĉar la sekva alveno jam venis.

The same gift had a shadow. A voice could now be copied from a handful of words and made to say anything. In that year's elections, false voices spoke in advertisements. In business, a man high in a great carmaker took a call from someone who sounded exactly like his chief, speaking of secret deals and asking for help; something in the number did not sit right, and he checked, and the voice was no one. The tool that would read a book aloud to the blind would also wear a stranger's face and ask you for the keys.

同样的馈赠也拖着一道阴影。如今，凭几句话就能把一个人的声音复制出来，让它说任何话。那一年的选举里，假的声音在广告中说话。在商界，一家大车厂里位高的人接到一个电话，对方听上去和他的总裁一模一样，谈着秘密的交易，向他讨要帮助；号码里有点什么不对劲，他去查了，那声音其实谁也不是。那件会把书读给盲人听的工具，也会披上一个陌生人的脸，向你讨要钥匙。

La sama donaco havis ombron. Voĉo nun povis esti kopiita el manpleno da vortoj kaj igita diri ion ajn. En la balotoj de tiu jaro, falsaj voĉoj parolis en reklamoj. En la komerco, viro alta en granda aŭtofaristo ricevis vokon de iu, kiu sonis ĝuste kiel lia estro, parolante pri sekretaj interkonsentoj kaj petante helpon; io en la numero ne sidis ĝuste, kaj li kontrolis, kaj la voĉo estis neniu. La ilo, kiu laŭtlegus libron al la blindulo, ankaŭ portus la vizaĝon de fremdulo kaj petus de vi la ŝlosilojn.

In the ordinary business of looking for work, people learned the machine's limits by being burned. Each machine wrote in a house manner of its own, smooth and faceless, and those who let it write their letters of application found they sounded exactly like every other applicant who had done the same. A reader of many such letters came to hear the sameness at once, and to hear, too, the keywords stuffed in without grace. What the machine gave everyone equally, it made worthless as a way to stand apart.

在寻找工作这桩寻常的事上，人们是被烫伤了，才认清机器的界限的。每一台机器都有它自己那套千篇一律的行文，光滑而没有面孔，那些让它替自己写求职信的人发现，自己听起来和所有同样做过的申请人一模一样。一个读过许多这类信的人，一下子就听得出那份雷同，也听得出那些硬塞进去、毫无章法的关键词。机器平等地给了所有人的东西，正因为平等，作为一种脱颖而出的办法，它就一文不值了。

En la ordinara afero de serĉado de laboro, homoj lernis la limojn de la maŝino per esti brogitaj. Ĉiu maŝino skribis en sia propra dommaniero, glata kaj senvizaĝa, kaj tiuj, kiuj lasis ĝin skribi siajn kandidatiĝajn leterojn, trovis, ke ili sonas ĝuste kiel ĉiu alia kandidato, kiu faris same. Leganto de multaj tiaj leteroj eklernis aŭdi la samecon tuj, kaj aŭdi ankaŭ la ŝlosilvortojn enŝovitajn sen gracio. Kion la maŝino donis al ĉiuj egale, ĝi faris senvalora kiel maniero elstari.

One old burden did lift. The terror of the empty page, which had troubled writers for as long as there had been writing, was gone almost overnight; anyone could now begin, and fix the beginning afterward. But beginning was never the hard part. The judgment of what was worth saying, the answer spoken aloud in one's own voice until it sounded like a person and not a machine, the choice made and defended — these stayed with the human, and the wise still practiced them against a mirror or another living face, never against the machine that would only agree.

有一副旧担子确实卸下了。空白页的那种恐惧，自有文字以来就一直困扰着写字的人，几乎一夜之间就没有了；如今谁都能起个头，事后再去修那个头。可起头从来不是难的那一部分。什么值得说的那份判断，用自己的声音一遍遍出声念到它听起来像个人、而不像台机器的那个答案，做下并且守住的那个抉择——这些都留在了人这一边，而聪明的人依旧对着镜子、或对着另一张活人的脸去练它们，从不对着那台只会附和的机器练。

Unu malnova ŝarĝo ja foriĝis. La teruro de la malplena paĝo, kiu ĝenis verkistojn tiel longe, kiel ekzistis skribado, malaperis preskaŭ subite; iu ajn nun povis komenci, kaj ripari la komencon poste. Sed komenci neniam estis la malfacila parto. La juĝo pri tio, kio indis esti dirita, la respondo eldirata laŭtvoĉe en la propra voĉo ĝis ĝi sonis kiel homo kaj ne kiel maŝino, la elekto farita kaj defendita — ĉi tiuj restis ĉe la homo, kaj la saĝaj ankoraŭ ekzercis ilin kontraŭ spegulo aŭ alia vivanta vizaĝo, neniam kontraŭ la maŝino, kiu nur konsentus.

There were things, people came to see, that the machine was bad at not by accident but by its nature, and that a person could still count on. It could not truly reason its way through a problem no one had solved before; it could only recombine the solved. It could not hold the living present — could not know that because rain was falling the garden did not need water — for the present leaves no text for it to read. And it could not read the unspoken: the weight between two messages, the thing a colleague meant and did not write. Where the world ran on what was never put into words, the machine was blind, and the human saw.

人们渐渐看出，有些事情机器做不好，不是出于偶然，而是出于它的本性，而这些事情，一个人依旧可以指望自己。它没法真正推想出一个从没有人解过的难题；它只能把解过的重新拼合。它抓不住活着的当下——它没法知道，正因为下着雨，园子就不用浇水了——因为当下不留下任何供它去读的文字。它也读不懂那没说出口的：两条消息之间的分量，一个同事想说、却没有写下来的意思。凡是这世界靠那从不曾落到字面上的东西运转的地方，机器都是瞎的，而人看得见。

Estis aferoj, kiujn homoj eksciis, ĉe kiuj la maŝino estis malbona ne pro hazardo sed pro sia naturo, kaj sur kiuj homo ankoraŭ povis kalkuli. Ĝi ne povis vere rezoni tra problemo, kiun neniu antaŭe solvis; ĝi povis nur rekombini la solvitan. Ĝi ne povis teni la vivantan nunon — ne povis scii, ke ĉar pluvo falis, la ĝardeno ne bezonis akvon — ĉar la nuno lasas neniun tekston por ĝi legi. Kaj ĝi ne povis legi la nediritan: la pezon inter du mesaĝoj, tion, kion kolego intencis kaj ne skribis. Kie la mondo funkciis per tio, kio neniam estis metita en vortojn, la maŝino estis blinda, kaj la homo vidis.

That summer one of the largest makers did a thing the others would not: it gave away the recipe. Where the rest served the finished dish and hid the ingredients, this one handed over the whole method, so that anyone might cook it and open a kitchen of their own — and the dish it gave away was as good as any kept behind the counter. If the method was free, then intelligence itself was becoming common, a thing whose price would only fall. And when a thing is cheap for all to make, what remains scarce is not the making but the reaching: the ability to put it where people already are, and to give it a finish so fine that people want to stay. Distribution and polish became the whole of the game.

那年夏天，最大的制造者之一做了一件别人不肯做的事：它把配方送了出去。别人都是把做好的菜端上来、把用料藏起来，唯独这一家把整套做法交了出去，好让任何人都能照着做，还能自己开一间厨房——而它送出去的那道菜，和留在柜台后面的任何一道一样好。要是做法是白给的，那么智能本身也就正在变成寻常之物，一样价钱只会往下掉的东西。而当一样东西人人都能便宜地做出来时，稀缺的就不再是做，而是抵达：把它放到人们已经在的地方去的本事，以及把它打磨到足够精致、让人愿意留下来的本事。分发与打磨，成了这整场游戏的全部。

Tiun someron unu el la plej grandaj farantoj faris ion, kion la aliaj ne volis: ĝi fordonis la recepton. Kie la ceteraj servis la finitan pladon kaj kaŝis la ingrediencojn, ĉi tiu transdonis la tutan metodon, por ke iu ajn povu kuiri ĝin kaj malfermi propran kuirejon — kaj la plado, kiun ĝi fordonis, estis tiel bona kiel iu ajn tenata malantaŭ la vendotablo. Se la metodo estis senpaga, tiam la inteligenteco mem fariĝis ordinara, aĵo, kies prezo nur falus. Kaj kiam io estas malmultekosta por ĉiuj fari, tio, kio restas malabunda, ne estas la farado sed la atingado: la kapablo meti ĝin tien, kie homoj jam estas, kaj doni al ĝi finpoluron tiel delikatan, ke homoj volas resti. Distribuo kaj poluro fariĝis la tuto de la ludo.

None of it had yet paid for itself. The gap between spending and earning stood open at the month's end, and the people who watched money for a living grew restless, wanting their return in a year or two while the builders spoke of five and seven. Yet the spending did not slow, because underneath the ledgers lay a wager larger than any ledger: that a general intelligence was worth almost any price, and that whoever reached it first would have reached the greatest thing the species had ever made. So the machines arrived the way such things arrive — first as a novelty, delightful and optional; then as a convenience one would feel foolish to refuse. What they would become after that, no one in that summer had yet been forced to decide. There was still, then, the feeling of a door standing open, and time to choose whether to walk through it. The choosing came later, one small yes at a time.

这一切都还没有把自己挣回来。到月底，花出去的和挣回来的之间那道缺口依旧敞着，而那些以看管钱财为生的人开始坐不住了，想在一两年里就要回自己的回报，可建造者说的是五年、七年。然而花钱并没有慢下来，因为在账目底下，压着一注比任何账目都大的赌：一种通用的智能几乎值任何价钱，而谁先够到它，谁就够到了这物种所曾造出的最了不起的东西。于是机器就以这类东西惯常到来的样子到来——先是一件新奇玩意儿，讨人喜欢，可有可无；然后成了一种便利，谁不用它，谁就会觉得自己是个傻子。在那之后它会变成什么，那年夏天还没有人被逼着去决定。那时候，还有那样一种感觉：一扇门敞开着，还来得及去挑，要不要走进去。挑，是后来的事，一次一个小小的“好”。

Nenio el tio ankoraŭ estis paginta por si mem. La breĉo inter elspezo kaj enspezo staris malfermita ĉe la fino de la monato, kaj la homoj, kiuj gvatis monon por vivteni sin, malkvietiĝis, dezirante sian profiton post unu aŭ du jaroj, dum la konstruantoj parolis pri kvin kaj sep. Tamen la elspezo ne malrapidiĝis, ĉar sub la kontolibroj kuŝis veto pli granda ol iu kontolibro: ke ĝenerala inteligenteco valoris preskaŭ ĉian prezon, kaj ke kiu ajn atingus ĝin unue, estus atinginta la plej grandan aferon, kiun la specio iam faris. Do la maŝinoj alvenis, kiel tiaj aferoj alvenas — unue kiel novaĵo, ĉarma kaj nedeviga; poste kiel oportunaĵo, kiun oni sentus sin malsaĝa rifuzi. Kio ili fariĝus post tio, neniu en tiu somero ankoraŭ estis devigita decidi. Estis tiam ankoraŭ la sento de pordo staranta malfermita, kaj tempo por elekti, ĉu trairi ĝin. La elektado venis poste, unu malgranda jes post alia.

next →